Hành lá

Allium fistulosum

Độ khó: easyHọ: AmaryllidaceaeHành láHành taHành xanhWelsh onionHành hoa

Hành lá (Allium fistulosum) là cây gia vị quốc dân — hầu như món Việt nào cũng có hành lá. Cây thân thảo cao 30–50cm, không tạo củ to như hành tây mà chỉ phình gốc nhẹ; lá rỗng dạng ống xanh, vị hăng đặc trưng do tinh dầu chứa allyl sulfide (cùng nhóm với tỏi và hành tây). Hành lá khác hành tím (Allium ascalonicum) và hành tây (A. cepa) ở chỗ không tạo củ to, thu hoạch toàn cây (rễ + lá). Giống phổ biến: hành ta thường, hành Trung Quốc (lá to), hành tây Mỹ (giống lai). Vùng trồng quanh năm khắp Việt Nam, đặc biệt vùng chuyên canh: Lâm Đồng (Đức Trọng, Đơn Dương), Vĩnh Phúc, Hải Dương, TP.HCM (Hóc Môn, Củ Chi). Hành lá tươi xuất khẩu sang Đài Loan, Hàn Quốc, Trung Đông.

Hướng dẫn chăm sóc

vietnam

Ánh sáng: Nắng đầy đủ ≥6h/ngày.
Tưới nước: Tưới đều mỗi 1–2 ngày, không để khô. Mùa khô tưới 2 lần/ngày sáng-chiều. Tránh tưới đẫm gốc — gây thối. Hệ thống phun mưa hoặc nhỏ giọt là tối ưu.
Đất trồng: Đất phù sa, đất cát pha, đất thịt nhẹ giàu mùn, thoát nước; pH 6.0–7.0. Cày sâu 20cm, bừa kỹ, lên luống cao 15–20cm rộng 1–1.2m. Khoảng cách hàng 15–20cm, cây 8–10cm (~250.000 bụi/ha — trồng thâm canh).
Bón phân: Bón lót 1.5–2 tấn phân chuồng hoai/sào (15–20 tấn/ha) + 30kg lân + 10kg vôi/sào. Sau trồng 10–15 ngày tưới phân chuồng pha loãng 1:10 hoặc phân bón lá NPK 30-10-10. Cứ 7–10 ngày tưới phân 1 lần. Tránh bón quá nhiều đạm — lá dễ thối và mất mùi.
Nhân giống: Hai cách: (1) Tách bụi từ ruộng mẹ — phổ biến nhất, lấy nhánh con có rễ trồng ra, ra hành mới sau 2 tuần; (2) Gieo hạt — ít phổ biến, mất thời gian hơn nhưng cho cây sạch bệnh.
Thu hoạch: Thu khi cây cao 25–30cm, lá 4–6, không thu già lá vàng. Nhổ cả cây hoặc cắt sát gốc 2cm để cây tái sinh (kiểu cắt ngọn — thu 3–4 lứa từ 1 lần trồng). Rửa sạch, bó 100–200g/bó, đóng thùng xốp giữ lạnh.