Nguồn Cây 
Rau mùi
Coriandrum sativum
Tên gọi khác: Ngò rí, Ngò, Hồ tuy, Coriander, Cilantro
Rau mùi hay ngò rí (Coriandrum sativum), họ Hoa tán (Apiaceae), là rau gia vị nhỏ nhất nhưng quen thuộc nhất với người Việt — không thể thiếu trong phở, bún thang, gỏi, chấm cuốn. Cây thân thảo cao 30–80cm, lá kép xẻ rất nhỏ (lá non) hoặc xẻ sâu hơn (lá già); hoa nhỏ trắng xếp thành tán kép; quả nhỏ tròn 3–5mm chứa 2 hạt — hạt rau mùi là gia vị khô khác biệt (mùi cam quýt, có mặt trong garam masala, sốt curry). Hai phần dùng khác nhau: lá tươi (cilantro — mùi hăng đặc trưng) và hạt khô (coriander seed — mùi ấm, ngọt, không hăng). Lưu ý: khoảng 10% dân số có gen OR6A2 nhạy cảm với aldehyde của lá rau mùi, cảm thấy ‘vị xà phòng’ — đây là phản ứng di truyền, không phải do rau bị hư.
Phân bố
- Miền Bắc
- Hà Nội ngoại thành, Hưng Yên, Hải Dương, Bắc Ninh, Bắc Giang
- Miền Nam
- TP.HCM (Hóc Môn), Long An, Tiền Giang
- Highland
- Lâm Đồng (Đà Lạt — vùng chuyên canh xuất khẩu)
- Vietnam wide
- Trồng khắp cả nước, vườn gia đình + quy mô thương mại
Công dụng
- Rau gia vị trang trí, ăn sống cùng phở, bún, gỏi
- Nấu canh chua, lẩu chua cay
- Hạt rau mùi xay làm bột curry, garam masala
- Tinh dầu hạt rau mùi (linalool) — kháng khuẩn, nước hoa
- Đông y: dùng cả cây chữa cảm sởi, đầy bụng, mề đay
- Nước rau mùi tươi uống lợi tiêu hoá
Đặc điểm
- Dạng cây
- Cây thân thảo ngắn ngày
- Yield kg per m2
- 1-2 (rau tươi)
- Average height cm
- 30-60
- First harvest days
- 30-40 (rau ăn lá)
- Duration days for seed
- 90-120 (lấy hạt)
Hướng dẫn chăm sóc
Việt Nam
- Ánh sáng
- Nắng đủ 4–6h/ngày, mùa hè cần che lưới 50% giảm nhiệt — cây không sốc nhiệt, kéo dài thời gian ra hoa.
- Tưới nước
- Tưới sương hoặc tưới nhẹ phun mưa, mỗi 1–2 lần/ngày. Tránh tưới đẫm làm rạp cây non. Giữ ẩm đều suốt vụ.
- Đất trồng
- Đất thịt nhẹ, đất phù sa giàu mùn, pH 6.0–7.5. Cày bừa nhỏ kỹ, lên luống cao 15cm rộng 1m. Gieo vãi đều mật độ 1–1.5g hạt/m² hoặc gieo hàng cách hàng 15cm.
- Bón phân
- Bón lót 2kg phân chuồng hoai/m² + 30g lân + 10g vôi (đất chua). Sau 10 ngày tưới phân chuồng pha loãng 1:15 hoặc phân bón lá 30-10-10 mỗi tuần/lần. Tránh đạm cao làm cây yếu, dễ rạp.
- Nhân giống
- Gieo hạt — chà nhẹ làm vỡ vỏ ngoài (mỗi quả 2 hạt dính nhau) để mầm đều, ngâm 4–6h nước ấm trước gieo. Hạt nảy mầm sau 7–14 ngày tuỳ nhiệt độ. Tỉa cây con khi 2 lá thật, giữ cây cách cây 5–8cm.
- Thu hoạch
- Rau ăn lá: nhổ cả cây khi 25–30cm cao hoặc cắt cách gốc 2cm để tái sinh. Thu lứa đầu sau 30–40 ngày, có thể thu 2–3 lứa. Hạt: để cây ra hoa-kết quả-quả khô vàng nâu (90–120 ngày), cắt cả cây, phơi nắng, đập lấy hạt, sàng sạch, phơi tiếp đến ẩm độ ≤10% bảo quản.
Nguồn tham khảo
1. Cục Trồng trọt — Bộ NN&PTNT
Quy trình sản xuất rau gia vị an toàn — rau mùi.
Giấy phép: Tài liệu công vụ — trích dẫn cơ quan ban hành
Báo Nông nghiệp VN — Mô hình rau gia vị xuất khẩu Đà Lạt.
Giấy phép: © Báo Nông nghiệp VN — trích dẫn link gốc
Rau mùi — Wikipedia tiếng Việt.
Giấy phép: CC BY-SA 4.0
4. Plants of the World Online (Kew)
Coriandrum sativum L. — POWO.
Giấy phép: CC BY 3.0
Trích dẫn trang này
Rau mùi (Coriandrum sativum). Kho thực vật Việt Nam — Nguồn Cây. https://nguoncay.com/kien-thuc-cay-trong/rau-mui (truy cập 21/10/2026).
