Cây bồ cu vẽ

Độ hoàn thiện nội dung: 70%.

Bồ cu vẽ hay đỏ đọt, mào gà, bồ long anh, sâu vẽ, bọ mảy (danh pháp khoa học là Breynia fruticosa (L.) Müll.Arg.) là một loài thực vật có hoa trong họ Diệp hạ châu Phyllanthaceae. Một số tài liệu khác thì đề cập đến danh pháp khác là Breynia tonkinensis Beille.

Mô tả cây bồ cu vẽ

Cây bồ cu vẽ (đỏ đọt) – Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam – Đỗ Tất Lợi (đã sửa chính tả):

Bồ cu vẽ là một cây nhỏ, thân nhẵn. Lá có hình dáng và kích thước thay đổi, đầu nhọn, phía cuống tù hay nhọn. Chiều dài của lá từ 3 – 6cm, rộng 20 – 45mm, cuống rất ngắn, màu nâu sẫm hay đen. Mặt dưới lá thường có đường về đen do một loại sâu bọ để lại vết. Hoa mọc thành chùm ở kẽ lá, gồm 5 – 6 hoa đực và 1 – 3 hoa cái, đính trên một cành nhỏ, với những lá bắc khô xác. Quả khô, hình cầu dẹt, màu đen nhạt, đường kính 5mm, phía cuống bao bọc bởi một đài cùng phát triển. Hạt màu nâu nhạt 3 cạnh, cao 3mm trên có phủ một áo hạt màu vàng cam.

Cây bồ cu vẽ – Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Na – Tập I – Đỗ Huy Bích cùng các tác giả khác (đã sửa chính tả):

Cây nhỏ, cao 3 – 6m. Thân hình trụ nhẵn, cành thường dẹt ở ngọn, đốm đỏ nhạt hoặc đen do sâu vẽ. Lá mọc so le, phiến dày và dai, hình bầu dục hoặc hình trứng, gốc tròn hoặc thuôn, đầu nhọn, dài 3 – 6cm, rộng 2 – 4,5cm, mặt trên sẫm bóng, mặt dưới rất nhạt, một số lá thường bị sâu bò thành những đường ngoằn ngoèo; lá kèm hình tam giác nhọn, mặt trong và mép màu vàng.

Cụm hoa mọc ở kẽ lá thành chùm có 5 – 6 hoa đực và 1 – 3 hoa cái, màu lục; hoa đực có đài hình ống hoặc hình chuông, nhị 3; hoa cái hình chuông có lá đài bằng nhau xòe rộng, bầu hình trứng, 3 ô, mỗi ô chứa 2 noãn. Quả nang hình cầu dẹt, màu đen, đường kính 5mm, có đài tồn tại, hạt có 3 cạnh, màu nâu nhạt. Mùa hoa quả: tháng 6 – 8.

Thông tin thêm

1. Phân bố, thu hái và chế biến

Cây bồ cu vẽ (đỏ đọt) – Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam – Đỗ Tất Lợi (đã sửa chính tả):

Cây mọc hoang ở khắp nơi trên miền Bắc và miền Trung nước ta. Hình như không thấy mọc ở miền Nam. Rải rác thấy có ở Lào và Campuchia. Còn thấy ở Malaysia, Trung Quốc, Philippines. Người ta dùng lá tươi, hái quanh năm.

Cây bồ cu vẽ – Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam – Tập I – Đỗ Huy Bích cùng các tác giả khác (đã sửa chính tả):

Chi Breynia J.R.Forst. & G.Forst. có khoảng 25 loài trên thế giới, gồm phần lớn là cây bụi hoặc cây gỗ nhỏ. Ở Việt Nam, có 14 loài, trong đó 4 loài được dùng làm thuốc, bồ cu vẽ là loài có vùng phân bố tương đối rộng rãi ở các tỉnh đồng bằng, trung du và miền núi. Độ cao phân bố phổ biến thường dưới 500m. Loài này còn thấy ở Lào, Campuchia, và Nam Trung Quốc.

Bồ cu vẽ là loại cây bụi nhỏ ưa sáng, hoặc có thể hơi chịu bóng, thường mọc xen kẽ với các loại cây bụi khác, trên các đồi cây bụi thấp, bờ nương rẫy, ven đường đi hoặc trong các lùm bụi quanh làng. Bồ cu vẽ có thể sống được trên nhiều loại đất khác nhau. Cây mọc ở đồi còn có khả năng chịu hạn tốt, ra hoa quả đều hàng năm và tái sinh tự nhiên chủ yếu là cây con mọc từ hạt.

2. Tác dụng dược lý

Cây bồ cu vẽ – Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam – Tập I – Đỗ Huy Bích cùng các tác giả khác (đã sửa chính tả):

Ở Việt Nam, đã có những nghiên cứu trên thực nghiệm:

– Tác dụng kháng khuẩn, nước sắc, nước ép, cao nước bồ cu vẽ có tác dụng trên 6 trong 8 loại vi khuẩn thông thường.

– Có tác dụng trên amip in vitro.

– Nước ép lá, cao lỏng lá, cao lỏng rễ có tác dụng chống viêm thực nghiệm.

– Nâng cao được tỷ lệ chuột nhắt sống và kéo dài thời gian cầm cự trước khi chết khi tiêm nọc rắn hổ mang vào tĩnh mạch.

– LD50 thử trên chuột nhắt trắng dùng đường uống là 72 g/kg (dạng cao lỏng toàn cây).

Thử làm sàng cho thấy:

– Điều trị 93 trường hợp mụn nhọt bằng cao dẫn, chế từ cao mềm bồ cu vẽ, nghệ và mật cóc thấy khỏi 48, đỡ 30 và không kết quả 15.

– Điều trị 86 trường hợp viêm hắc võng mạc bằng cao bồ cu vẽ 3:1 (cứ 3 kg được 1 lít cao) ngày 50 – 100ml, phối hợp với cao hà thủ ô trắng 3:1 ngày 100ml. Kết quả tốt 30 (34,9%), khá 46 (53,5%), không kết quả 10 (11,6%).

– Nước sắc bồ cu vẽ để rửa các vết thương bỏng, làm mát vết thương, tránh nhiễm khuẩn và mau thành hình tổ chức hạt.

– Viện sốt rét, ký sinh trùng Việt Nam thí nghiệm sơ bộ thấy cây có tác dụng chữa bệnh giun chỉ.

Công dụng và liều dùng bồ cu vẽ

Bồ cu vẽ có vị đắng, tính mát, có tác dụng hạ sốt, giải độc, thông mạch, hóa ứ, tiêu sưng, giảm đau.

Bồ cũ về chữa kiết lỵ, viêm dạ dày, ruột cấp, viêm họng, sưng amidan, viêm khí quản, viêm âm đạo, bỏng, lở loét, eczema, viêm da dị ứng, ngứa, mụn nhọt, sỏi niệu đạo, thấp khớp, rắn cắn. Ngày dùng 20 – 40g cây tươi hoặc 10 – 20g cây khô sắc uống. Dùng ngoài, liều lượng tùy thuộc vào vết thương.

Bài thuốc có bồ cu vẽ:

Chữa viêm họng, sưng amidan, viêm dạ dày, viêm ruột, kiết lỵ: Lá bồ cu vẽ, cỏ sữa lá to, cỏ sữa lá nhỏ mỗi vị 10 – 15g, sắc uống.

Chữa mụn nhọt, lở loét, viêm da, chốc đầu: Lá bồ cu vẽ tươi, rửa sạch, giã nát, đắp. Nếu lở loét chảy nước, có thể cạo vỏ cây, lấy bột rắc.

Chữa bỏng: Toàn cây bồ cu vẽ cả rễ, chặt nhỏ, sắc đặc, rửa vết bỏng, ngày nhiều lần.

Chữa rắn cắn:

• Lá bồ cu vẽ tươi 30 – 40g, rửa sạch, nhai, nuốt nước, bà đắp vào vết cắn.
• Lá bồ cu vẽ tươi, lá sòi tía, mỗi vị 20g, giã nát, thêm nước, vắt lấy nước cốt, mài thêm 1 – 2g hùng hoàng vào rồi uống, bã đắp.

Cách trồng bồ cu vẽ

Cây bồ cu vẽ – Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam – Tập I – Đỗ Huy Bích cùng các tác giả khác (đã sửa chính tả):

Bồ cu vẽ ưa khí hậu nhiệt đới, không kén đất, có khả năng chịu hạn, không chịu ứng.

Cây có thể được nhân giống bằng hạt hoặc giâm cành vào tháng 2 – 3. Hàng năm, vào tháng 8 – 9, thu hạt chín về, phơi khô và bảo quản đến mùa xuân năm sau đem gieo trong vườn ươm. Khi cây cao 20 – 30cm có thể đánh đi trồng. Nếu nhân giống bằng cành thì chọn cành bánh tẻ, chặt thành đoạn dài 25 – 30cm, chứa 2 – 3 mắt ngủ, giâm trong vuờn ươm theo rạch, vùi đất 2/3 còn để 1/3 lên khỏi mặt đất, thường xuyên tưới ẩm. Khi cây đã nảy mầm, ra rễ, đánh đi trồng. Cũng có thể gieo hạt thẳng hoặc trồng hom thân trực tiếp vào hốc, không qua vườn ươm.

Bồ cu vẽ thường được trồng ở bờ rào, bờ ao, ven đường, đôi khi trồng thành vạt. Khoảng cách thông thường cây nọ cách cây kia chừng 1 – 1,5m. Nếu đánh cây con hoặc cành giâm đi trồng, cần chú ý không làm đứt rễ. Trồng xong tưới nước ngay.

Mỗi hốc bón lót 4 – 6kg phân chuồng. Hằng năm có thể bón thêm phân đạm, làm cỏ khi cần thiết.

Bồ cu vẽ có khả năng chống chịu cao, ít bị sâu bệnh hại.

Địa chỉ bán cây bồ cu vẽ tại Hà Nội uy tín ?

Địa chỉ: Ngách 68/45, ngõ 68, đường Nguyễn Văn Linh, phường Long Biên, thành phố Hà Nội.

• Quý khách xin vui lòng liên hệ với Cây cảnh Hải Đăng để được các chuyên viên của chúng tôi tư vấn lựa chọn sản phẩm bầu giống bồ cu vẽ phù hợp.
• Chúng tôi sẽ chụp ảnh sản phẩm cho quý khách nếu có yêu cầu.
• Chúng tôi sẽ kiểm tra kỹ hàng hóa đảm bảo chất lượng và đúng quy cách trước khi giao.
• Quý khách ở xa vui lòng tiến hành chuyển khoản trước hoặc đặt cọc trước. Nếu quý khách ở nội thành có thể áp dụng ship nhanh với chi phí 50k một lần ship.