Giống Cây Tha La

CÔNG DỤNG VÀ CÁCH TRỒNG CHĂM SÓC CÂY TÍA TÔ

THÔNG TIN               

Tên cây: Cây tía tô

Tên gọi khác:tía tô, cây rau thơm

Tên khoa học: Perilla frutescens

Họ thực vật:  Hoa môi (Lamiaceae hay Labiatae)

 ĐẶC ĐIỂM CỦA CÂY

+ Tía tô là cây mọc hàng năm, thân vuông, có lông xung quanh, cao từ 50-60cm. có lúc cao hơn tùy điều kiện trồng trọt: Đất tốt hay xấu, trồng dày hay thưa.

+ Lá cây mọc đối có lông, Phiến lá dài có răng cưa ở mép lá, mặt trên lá có màu xanh lục, có khi phớt tím, mặt dưới màu tía hay xanh tía.

+ Hoa trắng hay tím nhạt, mọc thành chùm ở kẽ lá, đầu cành. Ta có thể phân biệt cây tía tô có màu lá tím hung Perilla Ocymoides var. Purpurascens và tía tô có màu xanh lục chỉ có gân màu hùng: Perilla ocymoides var. Bicolor.

+ Quả tía tô là quả hạch nhỏ, hình cầu, đường kính 1mm, màu nâu nhạt có mạng.

1. Cành tía tô có hoa; 2. Nụ hoa tía tô; 3. Cánh hoa tía tô; 4. Hạt cây tía tô

CÔNG DỤNG

+ Tía tô là cây gia vị thường thấy hằng ngày trong các bửa ăn gia đình. Do có mùi thơm mát, dễ chịu nên thường ăn chung với giá, các loại rau khác. Khi ăn bún bò huế tía tô ăn kèm với rau muống chẻ, bắp chuối, rau thơm…

+ Nói chung tía tô có thể đi kèm với nhiều loại rau sống, và ăn kèm với một số món thịt, cá vừa thơm ngon vừa sạch miệng.

+ Tía tô còn là vị thuốc gia truyền đã được dùng từ lâu đời đến nay ở nước ta. Theo Đỗ Tất Lợi(1978) trong toàn cây tía tô có chứa 0,50% tinh dầu, trong tinh dầu thành phần chủ yếu là perilla-andehide c10h14o (55%), limonen 20-30%,…Trong hạt tía tô có chứa 45-50% chất dầu lỏng, màu vàng, mùi và vị của dầu lanh. Tía tô thường dùng thuốc có tên sau đây:

-          Tử tô tử: đó là quả chín phơi hay sấy khô (ta gọi nhầm là hạt) của cây tía tô

-          Tử tô: đó là cành non có mang lá của cây tía tô phơi hay sấy khô.

-          Tô ngạnh: là cành non hoặc cành già phơi sấy khô.

+ Thông thường lá tía tô có tác dụng làm cho ra mồ hôi, chữa ho, giúp tiêu hóa tốt, giảm đau, giải độc, chữa cảm mạo. Lá tía tô còn có tác dụng chữa bị ngộ độc, nôn mửa, đau bụng do ăn cua cá.

+ Khi bị cảm lấy nắm lá tía tô, vài cây sả, 1 nắm lá tre, 1 nắm lá bưởi, hoặc lá chanh, đun sôi trùm chăn để xông cho mồ hôi ra, lau sạch, có thể uống 1 ít nước xông, nằm yên là giảm cảm sốt. Quả tía tô có tác dụng chữa ho trừ đờm, hen suyễn, tê thấp. Liều dùng hằng ngày: lá và hạt ngày uống 3-10g; cành ngày uống 6-20g dưới dạng thuốc sắc.

Cây tía tô được trồng vào chậu

TRỒNG VÀ CHĂM SÓC

+ Tía tô có thể trồng được quanh năm. Nhưng ở miền Bắc thời vụ gieo hạt tốt nhất là sau lập xuân, khoảng tháng 1-2 dương lịch. Còn ở Miền Nam thường trồng vào vụ đông xuân; tháng 11 đến tháng 2 dương lịch. Tía tô ưa đất có nhiều mùn, giàu dinh dưỡng, đất ẩm nhưng thoát nước tốt, đất hơi kiềm.

Vì vậy thường trồng tía tô ở đất vườn, cao ráo cùng với kinh giới, ràu mùi. Đất trồng tía tô thường được cày bừa phơi ải. Đất vụ trồng các cây họ đậu càng tốt. Đất được đập nhỏ rồi lên luống để trồng.

+Tía tô thường trồng bằng hạt. Tùy theo diện tích trồng nhiều hay ít đẻ giữ trống cho đủ. Có hai pương pháp trồng: trồng bằng cách cấy cây con, ta phải làm mạ tía tô. Đó là phương pháp cấy tía tô. Ta có thể gieo thẳng tía tô với lượng hạt giống ít hơn, khoảng 5-6g cho 100m2, cũng làm phương pháp gieo mạ rồi để cây con mọc cho đến lúc thu hoạch. Phương pháp này có trở ngại là tía tô gieo thưa, cỏ dại dễ ấn áp, tốn công làm cỏ và chăm sóc. Vì vậy thường áp dụng trên diện tích nhỏ để dùng hằng ngày

+ Tía tô chủ yếu sử dụng làm gia vị cho nên kỹ thuật bón phân nhằm thúc đẩy cho cây phát triển nhanh, lá mượt để có năng suất cao. Thường trước khi lên luống trồng ta bón lót phân chuồng. Khi cây mọc được 10-15 ngày ta hòa phân đạm rồi tưới cho cây. Trước khi cấy không nên bón nhiều đạm, vì lá tốt quá khi cấy sẽ bị héo cây, dễ bị dập nát. Sau khi cấy cần tưới nước cho cây nhanh chóng hồi phục.

+ Tía tô tuy ít bị sâu bệnh, nhưng lúc cây còn nhỏ thường bị thối cây ở gốc, bệnh héo lá, lúc cây trưởng thành cũng có sâu ăn lá, sâu cuốn lá. Nếu trồng cây ở diện tích ít thì mỗi buổi sáng khi thăm vườn phát hiện cây nào bị héo, bị sâu thì nhổ bỏ hoặc bắt sâu giết đi. Không nên phun thuốc nhất là 10-15 ngày trước khi thu hoạch. Nếu tía tô cấy theo hàng có thể làm cỏ vun gốc vào trước lúc bón phân, nếu tía tô gieo vãi cần nhổ cỏ kịp thời, để cỏ không ấn áp ruộng tía tô.

-          Tùy theo mục đích sử dụng mà thời gian thu hoạch có khác nhau. Nếu dùng tía tô để làm thuốc ta thường thu hoạch lúc cây đã ra hoa, có trái

 THÔNG TIN LIÊN HỆ

Website: Chohoaonline.com

Email: [email protected]