Điều

Anacardium occidentale

Độ khó: easyHọ: AnacardiaceaeĐiềuĐào lộn hộtCashewĐiều ghép PN1Điều ghép AB29

Điều (Anacardium occidentale) — đào lộn hột — là cây công nghiệp chủ lực vùng Đông Nam Bộ và Tây Nguyên, đưa Việt Nam thành nước CHẾ BIẾN và XUẤT KHẨU nhân điều LỚN NHẤT thế giới (~60% thị phần toàn cầu, kim ngạch xuất khẩu 3–3.5 tỉ USD/năm). Cây gỗ thường xanh 8–15m, lá đơn dày bóng. Hoa nhỏ vàng-hồng mọc thành chùm ở đầu cành. ‘Quả điều’ thực chất là hai phần: ‘quả giả’ (cuống phình to thành hình quả đào màu đỏ/vàng, có nước) và ‘quả thật’ là hạt hình thận (chính là hạt điều) dính ở đầu quả giả. Giống chủ lực: PN1 (Phước Nguyên), AB29 (Anh Báu), MH4/5/6/7 — cho năng suất 2–3.5 tấn nhân/ha. Diện tích cả nước ~310.000 ha.

Hướng dẫn chăm sóc

south

Ánh sáng: Nắng đầy đủ ≥6h/ngày là thiết yếu.
Tưới nước: Cây con tưới 2 lần/tuần năm đầu. Cây trưởng thành dựa vào mưa tự nhiên; tưới bổ sung mùa khô giai đoạn đậu trái non (tháng 1–3) nếu có điều kiện — tăng năng suất 20–40% so với trồng quảng canh truyền thống.
Đất trồng: Đất xám, đất xám bạc màu, đất phù sa cổ, đất đỏ bazan — chịu được đất nghèo dinh dưỡng tốt hơn nhiều cây khác. pH 4.5–6.5. Hố 50×50×50cm bón lót 10–15kg hữu cơ + 0.3kg lân + 0.5kg vôi. Khoảng cách 6×6m hoặc 7×7m.
Bón phân: Năm 1–2: NPK 16-16-8 0.3–0.5kg × 3 lần/năm. Cây kinh doanh (5+ tuổi): 200kg N + 80kg P2O5 + 150kg K2O/ha/năm chia 2 đợt (đầu mưa + giữa mưa) + 5–10 tấn phân chuồng/ha mỗi 2 năm + 500kg vôi/ha. Bổ sung kẽm, bo phun lá lúc ra hoa giảm rụng hoa.
Nhân giống: Ghép áp/ghép mắt trên gốc điều thực sinh (chọn cây mẹ năng suất cao 30–50 kg/cây/năm, hạt to). Cây ghép cho trái sau 2–3 năm, đồng đều, năng suất cao gấp 2–3 lần cây trồng hạt.
Thu hoạch: Thu hoạch tập trung tháng 1–4. Quả tự rụng khi chín — thu nhặt dưới gốc (2–3 ngày/lần), tách hạt khỏi quả giả, phơi hạt 2–3 ngày đến độ ẩm ≤10%. Quả giả nếu không chế biến sẽ thối — bà con thường bỏ; nay nhiều nơi tận dụng làm nước ép, rượu, phân bón. Hạt được nhà máy mua thô để rang, hấp, tách vỏ thành nhân W210/W240/W320 xuất khẩu.