Nguồn Cây 
Húng quế
Ocimum basilicum
Tên gọi khác: Húng giổi, É quế, Basil, Húng chó
Húng quế (Ocimum basilicum), họ Hoa môi (Lamiaceae), là một trong những loại rau gia vị Việt Nam phổ biến nhất — không thể thiếu trong phở, bún bò Huế, lẩu, gỏi cuốn và cuốn bánh xèo. Cây thân thảo cao 30–60cm, thân vuông phớt tím, lá đơn mọc đối thuôn dài 2–5cm, có mùi thơm đặc trưng do tinh dầu (linalool, eugenol, methyl chavicol chiếm 0.5–1.5%). Hoa nhỏ trắng/tím xếp thành chuỳ đứng ở đầu cành. Phân biệt với các loại húng khác: húng quế lá xanh thẫm, mùi quế-thị đậm; húng cây/sweet basil của Ý có mùi nhẹ hơn; húng láng Hà Nội (cũng O. basilicum) mùi đậm hơn. Cây dễ trồng, cho thu hoạch nhanh, thích hợp trồng vườn gia đình trong chậu hoặc thùng xốp.
Phân bố
- Miền Bắc
- Hà Nội (húng láng Láng Hạ — đặc sản, hiện gần như mất do đô thị hoá), Hưng Yên, Hải Dương
- Miền Trung
- Quảng Bình, Quảng Trị, Huế
- Miền Nam
- Lâm Đồng (Đức Trọng — vùng rau gia vị xuất khẩu), Tiền Giang, Đồng Nai, TP.HCM (Hóc Môn, Bình Chánh)
Công dụng
- Rau sống ăn kèm phở, bún, gỏi cuốn, bánh xèo
- Gia vị nấu canh chua, om vịt, chả cá
- Trang trí món Âu (mì Ý, pizza)
- Tinh dầu húng quế dùng trong aromatherapy, đông y giảm cảm cúm
- Lá tươi nhai chữa hôi miệng
- Hạt é (hạt húng quế) ngâm nước làm thức uống giải nhiệt
Đặc điểm
- Dạng cây
- Cây thân thảo ngắn ngày
- Duration days
- 60-90 (vòng đời ngắn, trồng lại liên tục)
- Yield kg per m2
- 1.5-3 (vườn gia đình)
- Average height cm
- 30-60
- First harvest days
- 40-50
Hướng dẫn chăm sóc
Việt Nam
- Ánh sáng
- Cần nắng đầy đủ ≥5h/ngày, vườn có thể che lưới 30% mùa nắng gắt.
- Tưới nước
- Tưới đều mỗi 1–2 ngày, sáng sớm hoặc chiều mát. Không tưới đẫm gốc gây úng → thối rễ. Mùa khô tưới 2 lần/ngày; mùa mưa che bạt nếu mưa quá nhiều.
- Đất trồng
- Đất thịt nhẹ, đất phù sa, đất pha cát thoát nước; pH 5.5–7.0. Làm đất kỹ, cày bừa nhỏ, lên luống cao 15–20cm rộng 1m. Khoảng cách cây 20×20cm hoặc 25×25cm. Trồng chậu: bầu/chậu sâu ≥20cm, đáy có lỗ thoát nước, đất trộn xơ dừa : tro trấu : phân trùn quế = 2 : 1 : 1.
- Bón phân
- Bón lót 1.5–2kg phân chuồng hoai/m² + 30g lân + 10g vôi. Sau 15 ngày bón thúc đợt 1: nước phân chuồng pha loãng + 5g urê/m². Mỗi 2 tuần tưới phân trùn quế hoặc bánh dầu ngâm 1:20. Tránh đạm cao gây lá to nhạt mùi.
- Nhân giống
- Gieo hạt: ngâm hạt 4–6h, gieo trên luống ươm hoặc khay bầu, phủ đất mỏng 3–5mm, tưới phun sương. Hạt nảy mầm sau 5–7 ngày, cấy ra ruộng/chậu khi cây 3–4 lá thật (18–25 ngày). Có thể giâm cành: cắt đoạn cành bánh tẻ 8–10cm cắm vào cát ẩm, ra rễ sau 5–7 ngày.
- Thu hoạch
- Thu hái khi cây cao 25–30cm, ngắt ngọn để cây đẻ nhánh — cách 7–10 ngày thu một lứa. Có thể thu liên tục 2–3 tháng trước khi cây ra hoa già và phải trồng lại. Khi cây bắt đầu ra hoa, ngắt bỏ hoa để kéo dài thời gian thu hái lá.
Nguồn tham khảo
1. Cục Trồng trọt — Bộ NN&PTNT
Quy trình sản xuất rau gia vị an toàn — Cục Trồng trọt.
Giấy phép: Tài liệu công vụ — trích dẫn cơ quan ban hành
Báo Nông nghiệp VN — Phục hồi húng láng Hà Nội.
Giấy phép: © Báo Nông nghiệp VN — trích dẫn link gốc
Húng quế — Wikipedia tiếng Việt.
Giấy phép: CC BY-SA 4.0
4. Plants of the World Online (Kew)
Ocimum basilicum L. — POWO.
Giấy phép: CC BY 3.0
Trích dẫn trang này
Húng quế (Ocimum basilicum). Kho thực vật Việt Nam — Nguồn Cây. https://nguoncay.com/kien-thuc-cay-trong/hung-que (truy cập 21/10/2026).
