Nguồn Cây 
Connarus paniculatus
Connarus paniculatus
Tên gọi khác: 牛栓藤 (niu shuan teng) – tên Trung Quốc, Makoi-lata – tên Assam
1. Định danh và phân loại
Connarus paniculatus Roxb. là tên chấp nhận (POWO, GBIF), thuộc họ Connaraceae, bộ Oxalidales. Synonym gồm C. pentandrus, C. hainanensis, C. tonkinensis, C. bariensis, C. harmandianus, C. rufulus (theo India Biodiversity Portal; một số tên chỉ có ở một nguồn, chưa đối chiếu trên POWO).
2. Đặc điểm hình thái
Dây leo thân gỗ hoặc cây bụi trườn; cành non có lông tơ màu gỉ sắt, già nhẵn. Lá kép lông chim lẻ, thường 2–3 đôi lá chét, phiến dài 6–20 cm, rộng 3–7,5 cm, dai như da, nhẵn hai mặt. Cụm hoa chùy ở ngọn hoặc nách lá, dài 10–40 cm; hoa có 5 đài, 5 cánh hoa màu vàng sữa dài 5–7 mm, khoảng 10 nhị và 1 lá noãn. Quả đại hình elip dài 3–3,5 cm, vỏ đỏ tươi, hóa gỗ; hạt tím đen bóng, gốc có áo hạt xẻ 2 thùy. Số lá chét giữa các nguồn hơi khác nhau (3–7).
3. Sinh thái và phân bố
Mọc ở rừng thưa hoặc rừng rậm, chủ yếu thuộc biom nhiệt đới ẩm. Ở Việt Nam GBIF có 22 bản ghi, từ Nghệ An, Cao Bằng, Hòa Bình, Ninh Bình, Thừa Thiên-Huế, Ninh Thuận, Đắk Lắk, Bà Rịa–Vũng Tàu và một bản ghi chỉ ghi "Tonkin" (chưa kiểm chứng từng bản ghi). Độ cao chưa có dữ liệu.
4. Công dụng và giá trị
Chưa tìm thấy dữ liệu về công dụng.
5. Tình trạng bảo tồn
IUCN: LC (theo GBIF). Chưa thấy dấu hiệu loài được liệt kê trong Sách Đỏ Việt Nam 2007 hay NĐ 84/2021.
Phân bố
- Tây Bắc
- Hòa Bình (1 bản ghi GBIF).
- Đông Bắc
- Cao Bằng (1 bản ghi GBIF); một bản ghi chỉ ghi "Tonkin".
- Đồng bằng sông Hồng
- Ninh Bình (1 bản ghi GBIF).
- Bắc Trung Bộ
- Nghệ An (3 bản ghi), Thừa Thiên-Huế (1 bản ghi) theo GBIF.
- Nam Trung Bộ
- Ninh Thuận (1 bản ghi GBIF).
- Tây Nguyên
- Đắk Lắk (1 bản ghi GBIF).
- Đông Nam Bộ
- Bà Rịa–Vũng Tàu (1 bản ghi GBIF).
- Việt Nam
- Bản địa theo POWO và WFO; GBIF có 22 bản ghi ở Việt Nam, trải từ miền Bắc đến miền Nam. Chưa rõ mức độ phổ biến.
- Thế giới
- POWO ghi bản địa: Andaman, Assam, Bangladesh, Campuchia, Đông Himalaya, Hải Nam, Ấn Độ, Lào, Malaya, Myanmar, Nicobar, Thái Lan, Việt Nam. GBIF nhiều bản ghi nhất ở Trung Quốc (115), Ấn Độ (66).
Công dụng
- Chưa tìm thấy công dụng được ghi nhận trong các nguồn đã tra
- Thành phần dây leo trong rừng thưa và rừng rậm nhiệt đới ẩm; giá trị sinh thái cụ thể chưa có dữ liệu
Đặc điểm
- Lá
- Lá kép lông chim lẻ, 2–3 đôi lá chét dài 6–20 cm, rộng 3–7,5 cm, dai như da, nhẵn; gân bên 5–9 đôi
- Quả
- Quả đại elip dài 3–3,5 cm, rộng 1,5–2 cm, vỏ đỏ tươi hóa gỗ; hạt tím đen bóng dài 1–1,7 cm, có áo hạt xẻ 2 thùy
- Hoa
- Chùy dài 10–40 cm; 5 đài, 5 cánh hoa vàng sữa dài 5–7 mm, khoảng 10 nhị, 1 lá noãn
- Dạng sống
- Dây leo thân gỗ hoặc cây bụi trườn
Hướng dẫn chăm sóc
Việt Nam
- Ánh sáng
- Chưa có dữ liệu.
- Tưới nước
- Chưa có dữ liệu.
- Đất trồng
- Chưa có dữ liệu.
- Bón phân
- Chưa có dữ liệu.
- Nhân giống
- Chưa có tài liệu về nhân giống; có thể thử gieo hạt nhưng chưa được xác nhận.
- Thu hoạch
- Không áp dụng.
Nguồn tham khảo
1. Global Biodiversity Information Facility (GBIF)
GBIF Occurrence Records: Connarus paniculatus Roxb. in Vietnam (0 occurrences).
Giấy phép: CC BY 4.0
2. POWO (Kew)
Tên chấp nhận và vùng bản địa của Connarus paniculatus.
Mô tả hình thái, sinh cảnh, tên Trung Quốc.
Synonym, tên Assam, mô tả ở Ấn Độ.
Biến loài hainanensis và mô tả lá chét theo Flora of Cambodia, Laos & Vietnam.
Ảnh minh hoạ — Vinayaraj (CC BY-SA 3.0), https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/df/Connarus_paniculatus_03.JPG/1920px-Connarus_paniculatus_03.JPG?utm_source=commons.wikimedia.org&utm_campaign=imageinfo&utm_content=thumbnail
Giấy phép: CC BY-SA 3.0
Ảnh minh hoạ — Vinayaraj (CC BY-SA 3.0), https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/81/Connarus_paniculatus_22.JPG/1920px-Connarus_paniculatus_22.JPG?utm_source=commons.wikimedia.org&utm_campaign=imageinfo&utm_content=thumbnail
Giấy phép: CC BY-SA 3.0
Ảnh minh hoạ — Vinayaraj (CC BY-SA 3.0), https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Connarus_paniculatus_02.JPG/1920px-Connarus_paniculatus_02.JPG?utm_source=commons.wikimedia.org&utm_campaign=imageinfo&utm_content=thumbnail
Giấy phép: CC BY-SA 3.0
Trích dẫn trang này
Connarus paniculatus (Connarus paniculatus). Kho thực vật Việt Nam — Nguồn Cây. https://nguoncay.com/kien-thuc-cay-trong/connarus-paniculatus (truy cập 21/10/2026).
