Rau muống
Ipomoea aquatica
Rau muống (Ipomoea aquatica) là rau ăn lá phổ biến NHẤT Việt Nam — gắn liền với bữa cơm gia đình từ Bắc tới Nam. Cây thân thảo bò/leo có thân rỗng, mọng nước, dài 1–3m; lá đơn hình mũi tên dài 5–15cm; hoa hình loa kèn trắng có họng tím. Hai dạng canh tác: rau muống nước (trồng trong ao, ruộng nước nông — Bắc Bộ và miền Nam; thân mềm trắng, lá xanh nhạt) và rau muống cạn (trồng trên đất — phổ biến miền Bắc; thân dày hơn, lá đậm hơn). Giống rau muống đỏ (thân tím-đỏ, ăn lá) cũng được trồng. Việt Nam sản xuất ~600 nghìn tấn/năm, xuất khẩu tươi đông lạnh sang Đài Loan, Singapore, Trung Đông. Lưu ý an toàn: rau muống trồng ở vùng nước ô nhiễm có thể tích luỹ chì, cadmium — chỉ trồng nước sạch hoặc rau muống cạn an toàn hơn.
Hướng dẫn chăm sóc
vietnam
- Ánh sáng
- Cần nắng đầy đủ ≥6h/ngày.
- Tưới nước
- Rau muống nước: giữ mực nước 5–15cm, thay nước 5–7 ngày/lần khi nước bẩn. Rau muống cạn: tưới đẫm 1–2 lần/ngày, đặc biệt sau khi cắt lứa. Không để khô — lá vàng nhanh.
- Đất trồng
- Rau muống NƯỚC: ruộng bùn ngập nông 5–15cm, đất phù sa giàu mùn, pH 5.5–7.0. Rau muống CẠN: đất thịt nhẹ, đất phù sa ẩm; cày bừa kỹ, lên luống cao 10–15cm rộng 1m. Khoảng cách dây cách dây 20–25cm, gốc cách gốc 15–20cm khi giâm cành (~200.000 dây/ha).
- Bón phân
- Bón lót 15–20 tấn phân chuồng + 300kg lân + 300kg vôi/ha. Sau mỗi lứa cắt bón thúc 70–100kg urê + 40kg kali/ha + tưới nước phân chuồng pha loãng. TỔNG cả vụ 200–300kg N/ha. CẢNH BÁO: KHÔNG bón đạm cao gần ngày thu (≤7 ngày) — gây tồn dư nitrat trong rau vượt ngưỡng an toàn.
- Nhân giống
- Giâm cành — cắt đoạn thân già 20–30cm có 4–6 mắt, cắm xuống bùn/đất ẩm hoặc thả nổi trên nước (rau muống nước). Rễ ra sau 5–7 ngày. Có thể trồng hạt nhưng ít dùng.
- Thu hoạch
- Lứa đầu sau 25–35 ngày. Cắt sát gốc khoảng 3–5cm để cây tái sinh; thu tiếp lứa 2 sau 15–20 ngày. Có thể thu 5–8 lứa từ một lần trồng, sau đó cắt sạch trồng lại lứa mới. Rau sau thu rửa sạch, để ráo, đóng bó 0.5kg/bó.