Nguồn Cây 
Mai vàng
Ochna integerrima
Tên gọi khác: Hoàng mai, Mai Bình Định, Mai Phước Lộc Thọ, Vietnamese yellow mai, Hoa mai 5 cánh
Mai vàng (Ochna integerrima) là biểu tượng văn hoá Tết của miền Nam Việt Nam — tương ứng với hoa đào miền Bắc. Cây gỗ nhỏ thường xanh 2–7m, lá đơn dày bóng, rụng gần hết trước Tết để bung hoa rộ. Hoa 5–9 cánh vàng tươi (giống ‘mai 5 cánh’ truyền thống) hoặc nhiều cánh hơn (mai Cúc, mai Giảo Thủ Đức 24 cánh, mai Huỳnh Tỷ 12 cánh) — hiện có hàng chục giống. Quả nhỏ đen bóng đính trên đài hoa đỏ. Vùng đặc sản: Bình Định (mai núi, mai Tỉnh Định Nghĩa Nhơn An — chỉ dẫn địa lý), Thủ Đức (TP.HCM — làng nghề mai cảnh), Bến Tre (Chợ Lách — vương quốc hoa kiểng), An Nhơn. Mỗi cây mai bonsai cổ thụ giá vài chục triệu đến hàng tỉ đồng. Mai vàng VN khác Mai Mỹ (Forsythia — cây bụi rụng lá khác họ).
Phân bố
- Miền Trung
- Bình Định (An Nhơn — chỉ dẫn địa lý ‘Mai Nhơn An’), Phú Yên, Khánh Hoà
- Miền Nam
- TP.HCM (Thủ Đức — vùng mai vàng truyền thống), Bến Tre (Chợ Lách — Cái Mơn), Đồng Tháp, Long An, Tiền Giang
- Highland
- Đắk Lắk, Đắk Nông
Công dụng
- Cây cảnh chưng Tết — biểu tượng may mắn miền Nam
- Cây bonsai cổ thụ giá trị kinh tế cao
- Trang trí sân vườn, công trình
- Hoa khô làm thiệp, trang trí
- Đông y (ít phổ biến): vỏ rễ có tính mát
Đặc điểm
- Dạng cây
- Cây gỗ nhỏ thường xanh
- Chiều cao (m)
- 1-3 (bonsai), 4-7 (cây trồng đất)
- First flowering years
- 2-3 (cây con), tăng đẹp dần đến 10-30 năm
- Chu kỳ kinh doanh (năm)
- 50-100+
Hướng dẫn chăm sóc
Miền Nam
- Ánh sáng
- Cần nắng đầy đủ ≥6h/ngày để có nhiều nụ và hoa tươi.
- Tưới nước
- Tưới đều mùa khô 2 lần/ngày, mùa mưa giảm tránh úng. Quan trọng: TRƯỚC TẾT 1.5–2 tháng (đầu tháng 11 âm lịch) BẮT LÁ → siết nước 15–20 ngày → kích thích cây phân hoá nụ. Sau đó tưới lại đều để nụ nở đúng Tết.
- Đất trồng
- Đất phù sa giàu mùn, đất pha cát thoát nước, pH 5.5–6.5. Cây trồng chậu: hỗn hợp xơ dừa + tro trấu + đất thịt + phân chuồng hoai = 3:2:3:2. Cây trồng đất: hố 50×50×50cm bón lót 10kg hữu cơ + 0.3kg lân + 0.3kg vôi. Khoảng cách trồng ruộng nhân giống 0.5×0.8m.
- Bón phân
- Sau Tết (đầu năm âm lịch): bón phục hồi — NPK 16-16-8 0.1–0.3kg + phân chuồng hoai 2–5kg/cây + Trichoderma. Tháng 4–6: NPK 30-10-10 kích lá xanh. Tháng 7–9: NPK 16-16-8. Tháng 10 (chuẩn bị ra nụ): NPK 6-30-30 hoặc MKP 0.1–0.2kg/cây để thúc nụ. Tháng 12 hoa nở không bón phân.
- Nhân giống
- Ba phương pháp: (1) Gieo hạt — cây con thực sinh nhiều biến dị, dùng làm gốc ghép cho giống đẹp; (2) Ghép mắt/ghép cành — kỹ thuật chính cho mai cảnh giống tốt (mai Giảo, mai Huỳnh Tỷ); (3) Chiết cành — ít phổ biến hơn.
- Thu hoạch
- ‘Thu’ cho mai cảnh là canh nở đúng dịp Tết. Bắt lá vào khoảng 25 tháng Chạp âm lịch (nếu thời tiết bình thường). Nếu hè nóng cây bung nụ sớm: bắt lá muộn hơn (15 ngày trước Tết). Nếu lạnh đậm: bắt lá sớm và tưới nước ấm. Kỹ thuật: vặt lá bằng tay, không bứt mạnh, để cuống lá lại tránh tổn thương mầm.
Nguồn tham khảo
1. Cục Trồng trọt — Bộ NN&PTNT
Kỹ thuật chăm sóc và nhân giống mai vàng — Cục Trồng trọt.
Giấy phép: Tài liệu công vụ — trích dẫn cơ quan ban hành
Báo Nông nghiệp VN — Làng mai Cái Mơn Bến Tre và Nhơn An Bình Định.
Giấy phép: © Báo Nông nghiệp VN — trích dẫn link gốc
Mai vàng — Wikipedia tiếng Việt.
Giấy phép: CC BY-SA 4.0
4. Plants of the World Online (Kew)
Ochna integerrima (Lour.) Merr. — POWO.
Giấy phép: CC BY 3.0
Trích dẫn trang này
Mai vàng (Ochna integerrima). Kho thực vật Việt Nam — Nguồn Cây. https://nguoncay.com/kien-thuc-cay-trong/mai-vang (truy cập 21/10/2026).
